Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
60
Varidat ve hâsılatının ta’yin ve tasrihi ikincisi her cemâat arâzisinin
sunûf-ı muhtelfeye ve hâsılatından hâsıl olan vâridatın aksâm-ı mütenevviaya taksimi
üçüncüsü kezâlik emlâkin sunûf-ı muhtelfeye ve hâsılatından hâsıl olan vâridatın
aksâm-ı mütenevviaya taksimi maddeleridir. Bunlardan birinci kısım vilâyetin muvakkaten ve diğer
iki kısım dahi esâsen tahrir-i emlâkinden ibârettir.
Birinci Fasıl
( Mevâdd-ı Muvakkate )
Birinci Madde: Vilâyetin muvakkat olan (Kadastri) tahrir-i emlâki her cemâatin hâvî
olup hâsılatı a’şâr ve nakdiye vergisi veren arâzisinin vâridatını kâffeten beyân
ve tahrirden ibârettir.
İkinci Madde: Vilâyetin her sancağında mutasarrıfın taht-ı riyâsetinde bir komisyon teşkil
olunup bu komisyonda sancağın mâliye meclisi a’zâsıyla her cemâatten iki
a’zâ bulunur.
Üçüncü Madde: İşbu komisyon resmî ve gayr-ı resmî ve şifâhî ve tahrirî her ne sûretle
olur ise olsun sancak dâhilinde bulunan her cemâatin hâvî olduğu vâridatını
on sene için taharrî ve ta’yin edecektir. Fakat bin sekiz yüz yetmiş yedi senesi
Eylül’ünün birinci gününden bin sekiz yüz yetmiş sekiz senesi Eylül’ünün birine kadar olan
müddet dâhil olmayacaktır. Bir cemâatin vâridatını taharrî ve ta’yin için komisyon nâhiye
müdiriyeti veyâhut muâvinlerinden biri veyâhut ehl-i zirâatin en müreffehü’l-hâl olanlarından
müntehab dört kişi celb edilecektir. A’zâ-yı merkûme mümkün olduğu kadar mensûb
oldukları cemâatin mezrû olan arâzisinin hâsıl eylediği vâridatı hakkında
ma’lûmât vereceklerdir.
Dördüncü Madde: Komisyon-ı mezkûr mes’ele-i zâileden dolayı vilâyetin gerek nüfûs
ahâlice ve gerek emlâkçe dûçâr olduğu hasâr ve mazarrı nazar-ı dikkate aldıktan sonra
her cemâatin hâvî olduğu arâzi vâridatını ayrı ayrı on sene için ta’yin
edecek ve her hâlde işbu ta’yin olunacak vâridat geçen sene vâridatına nisbetle
ziyâde bulunacaktır.
Beşinci Madde: Komisyon-ı mezkûr her cemâat arâzisi vâridatının ta’yinine esâs
( add )
Varidat ve hâsılatının ta’yin ve tasrihi ikincisi her cemâat arâzisinin
sunûf-ı muhtelfeye ve hâsılatından hâsıl olan vâridatın aksâm-ı mütenevviaya taksimi
üçüncüsü kezâlik emlâkin sunûf-ı muhtelfeye ve hâsılatından hâsıl olan vâridatın
aksâm-ı mütenevviaya taksimi maddeleridir. Bunlardan birinci kısım vilâyetin muvakkaten ve diğer
iki kısım dahi esâsen tahrir-i emlâkinden ibârettir.
Birinci Fasıl
( Mevâdd-ı Muvakkate )
Birinci Madde: Vilâyetin muvakkat olan (Kadastri) tahrir-i emlâki her cemâatin hâvî
olup hâsılatı a’şâr ve nakdiye vergisi veren arâzisinin vâridatını kâffeten beyân
ve tahrirden ibârettir.
İkinci Madde: Vilâyetin her sancağında mutasarrıfın taht-ı riyâsetinde bir komisyon teşkil
olunup bu komisyonda sancağın mâliye meclisi a’zâsıyla her cemâatten iki
a’zâ bulunur.
Üçüncü Madde: İşbu komisyon resmî ve gayr-ı resmî ve şifâhî ve tahrirî her ne sûretle
olur ise olsun sancak dâhilinde bulunan her cemâatin hâvî olduğu vâridatını
on sene için taharrî ve ta’yin edecektir. Fakat bin sekiz yüz yetmiş yedi senesi
Eylül’ünün birinci gününden bin sekiz yüz yetmiş sekiz senesi Eylül’ünün birine kadar olan
müddet dâhil olmayacaktır. Bir cemâatin vâridatını taharrî ve ta’yin için komisyon nâhiye
müdiriyeti veyâhut muâvinlerinden biri veyâhut ehl-i zirâatin en müreffehü’l-hâl olanlarından
müntehab dört kişi celb edilecektir. A’zâ-yı merkûme mümkün olduğu kadar mensûb
oldukları cemâatin mezrû olan arâzisinin hâsıl eylediği vâridatı hakkında
ma’lûmât vereceklerdir.
Dördüncü Madde: Komisyon-ı mezkûr mes’ele-i zâileden dolayı vilâyetin gerek nüfûs
ahâlice ve gerek emlâkçe dûçâr olduğu hasâr ve mazarrı nazar-ı dikkate aldıktan sonra
her cemâatin hâvî olduğu arâzi vâridatını ayrı ayrı on sene için ta’yin
edecek ve her hâlde işbu ta’yin olunacak vâridat geçen sene vâridatına nisbetle
ziyâde bulunacaktır.
Beşinci Madde: Komisyon-ı mezkûr her cemâat arâzisi vâridatının ta’yinine esâs
( add )