⚠️

Deneysel Transliterasyon (Orijinal kaynaklara danışınız!)

  • Burada görülen çıktı, büyük dil modeli tarafından üretilmiş ve herhangi bir düzeltmeden geçirilmeden, birebir yansıtılmıştır.
  • Bu metnin hatalar ve eksikler içermesi olasıdır. Sadece referans ve ön izleme amaçlı kullanılmalıdır. Daima birincil kaynaklara başvurunuz.
  • Düstur metni Kongre Kütüphanesi adresinden alınmıştır. (Turkey, and Abdülhamid Ii Collection. Düstur. [Istanbul: Matbaa-i Amire Ankara: Başbakanlık Basımevi, 1863] Periodical. https://www.loc.gov/item/ne62000951/.)
Page 166
Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
156

٨٩٨ مادة غاصب اگر كندو مالندن بر شی زیاده سیله مغصوبك بعض اوصافنی تغییر ایدر ایسه مغصوب منه مخیر در دیلرسه اول مغصوبی تضمین ایتدیرر و دیلرسه اول زیاده نك قیمتنی ویروب عیناً استرداد ایلر
مثلا مغصوب اولان بزی غاصب بویامش اولسه صاحبی مخیر در دیلرسه بزینی تضمین ایتدیرر و دیلرسه بویانك بهاسنی ویروب عیناً بزی استرداد ایلر

Gâsıp eğer kendi malından bir şey ziyadesiyle mağsubun bazı evsafını tağyir eder ise mağsubun minh muhayyerdir dilerse ol mağsubu tazmin ettirir ve dilerse ol ziyadenin kıymetini verip aynen istirdad eyler.
Mesela mağsub olan bezi gâsıp boyamış olsa sahibi muhayyerdir dilerse bezini tazmin ettirir ve dilerse boyanın bahasını verip aynen bezi istirdad eyler.

٨٩٩ مادة غاصب اگر مال مغصوبی اسمی دگیشه جك صورنده تغییر ایدز ایسه ضامن اولور و اول مال کندویه قالور
مثلا مغصوب بغدای اولوبده غاصب انی اون ایدر ایسه ضامن اولوب اون انك مالی اولور
نته كیم بر كمنسه دیگرك بغداینی غصب ایله كندو تارلاسنه زرع ایتسه بغدایی ضامن اولوب محصول كندوسنك اولور

Gâsıp eğer mal-ı mağsubu ismi değişecek suretde tağyir eder ise zâmin olur ve ol mal kendine kalır.
Mesela mağsub buğday olup da gâsıp anı un eder ise zâmin olup un anın malı olur.
Nitekim bir kimse diğerin buğdayını gasp ile kendi tarlasına zer’ etse buğdayı zâmin olup mahsul kendisinin olur.

٩٠٠ مادة بعد الغصب مغصوبك سعر و قیمتی تناقص ایتسه صاحبی انی آلمیوبده زمان غصبده كی قیمتنی مطالبه ایده مز
اما غاصبك استعمالیله مغصوبك قیمتنه نقصان كلسه ضمان لازم كلور
مثلا بر كیمسه نك غصب ایلدیکی حیوان زبون اولسه انی صاحبنه رد ایتدكده نقصان قیمتنی دخی ضامن اولور
كذلك بر كیمسه غصب ایلدیکی البسه یی ییرتمغله قیمتنه نقصان كلدكدة
اگر نقصان یسیر ایسه یعنی مغصوبك ربع قیمتنه بالغ دكل ایسه غاصب انك نقصان قیمتنی ضامن اولور و اگر نقصان فاحش ایسه یعنی مغصوبك ربع قیمتنه مساوی و یاخود ازید ایسه مغصوب منه مخیر در
دیلرسه نقصان قیمتنی تضمین ایتدیور و دیلرسه اول مالی غاصبه ترك ایله تمام قیمتنی آلور

Ba’de’l-gasp mağsubun si’r ve kıymeti tenakus etse sahibi anı almayıp da zaman-ı gaspdeki kıymetini mutalebe edemez.
Amma gâsıbın istimaliyle mağsubun kıymetine noksan gelse zaman lazım gelir.
Mesela bir kimsenin gasp eylediği hayvan zebun olsa anı sahibine red ettikde noksan-ı kıymetini dahi zâmin olur.
Kezalik bir kimse gasp eylediği elbiseyi yırtmakla kıymetine noksan geldikde
Eğer noksan yesir ise yani mağsubun rub-ı kıymetine baliğ değil ise gâsıp anın noksan-ı kıymetini zâmin olur ve eğer noksan fahiş ise yani mağsubun rub-ı kıymetine müsavi veyahut ezyed ise mağsubun minh muhayyerdir
Dilerse noksan-ı kıymetini tazmin ettirir ve dilerse ol malı gâsıba terk ile tamam kıymetini alır.

٩٠١ مادة ازالة تصرفده غصبه مساوی اولان حال و كیفیت حكماً غصب قبیلندن عد اولنور نته كیم مستودع ودیعه یی انكار ایتسه غاصب حكمنده اولور و اندن صكره یدنده ودیعه بلا تعد تلف اولسه ضامن اولور

İzale-i tasarrufda gaspa müsavi olan hal ve keyfiyet hükmen gasp kabilinden addolunur nitekim müstevda’ vediayı inkar etse gâsıp hükmünde olur ve ondan sonra yedinde vedia bilâ-taaddi telef olsa zâmin olur.

٩٠٢ مادة بر طاغ اوزرنده كی باغچه ایله برابر آلت طرفنده كی دیگر بر باغچه اوزرینه یقلوب دوشمك كبی بر وجهله من غیر قصد بر كیمسه نك ملكی یدنمدن چیقسه قیمتجه اقلی اكثره تابع اولور
یعنی قیمتی اكثر اولانك صاحبی قیمتی اقل اولانی ضامن اوله رق اول یری تملك ایدر
مثلا *

Bir dağ üzerindeki bahçe ile beraber alt tarafındaki diğer bir bahçe üzerine yıkılıp düşmek gibi bir vechle min-gayri kasd bir kimsenin mülkü yedinden çıksa kıymetçe akalli eksere tâbi olur.
Yani kıymeti ekser olanın sahibi kıymeti akall olanı zâmin olarak ol yeri temellük eder.
Mesela