163

Ve bir de sevr-i natûh ya‘nî süsgen öküz ve kelb-i akûr ya‘nî dalayıcı kelb gibi zararı te’ayyün bir hayvan olub da sâhibine mahallesi yâ karyesi ahâlisinden biri hayvanını zabt et deyu takaddüm etmiş iken sâhibi salıverib de bir kimesnenin hayvanını yâ dîger mâlını telef etse sâhibi zâmin olur.

930 Madde. Bir kimesne gerek râkib olsun ve gerek olmasun kendü mülkünde iken hayvanı ön ayağı yâhud başı veyâ kuyruğu ile çarparak veyâhud arka ayağıyla deperek âhar kimesneye zarar etse sâhibi zâmin olmaz.

931 Madde. Bir kimesne dîgerinin mülküne hayvanını idhâl etdikde sâhibinin izniyle idhâl etmiş ise kendü mülkünde bulunmuş gibi add olunarak mâdde-i ânifede beyân olunan sûretlerde hayvanın cinâyetini zâmin olmaz.
Ve eger sâhibinin izni olmaksızın idhâl etmiş ise gerek râkib olsun ve gerek kâ’id ya‘nî yedici yâ sâ’ik ya‘nî sürücü olsun ve gerek hayvanın yanında bulunmasun her hâlde ol hayvanın etdiği zarar ve ziyânı zâmin olur.
Ammâ hayvan boşanub da kendüliğinden olarak birinin mülküne duhûl ile bir zarar etse sâhibi zâmin olmaz.

932 Madde. Herkesin tarîk-i âmda hayvanıyla dahi mürûra hakkı vardır. Binâen aleyh bir kimesne tarîk-i âmda hayvanına râkib olub giderken mümkinü’t-teharruz olmayan zarar ve ziyânı zâmin olmaz.
Meselâ hayvanın ayağından toz ve çâmur sıçrayub da dîgerinin elbisesini lekedâr eylese yâhud arka ayağıyla depub veyâ kuyruğuyla çarpub da bir zarar etse zamân lâzım gelmez.
Ammâ musâdemesinden yâ ön ayağıyla yâhud başıyla çarpmasından vukû‘a gelen zarar ve ziyânı râkib olan kimesne zâmin olur.

933 Madde. Tarîk-i âmda kâ’id ve sâ’ik dahi râkib gibidir. Ya‘nî anlar dahi ancak râkibin zâmin olduğu zararı zâmin olurlar.

934 Madde. Bir kimesnenin tarîk-i âmda hayvanını durdurmağa yâhud bağlamağa hakkı yokdur.