Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
235
İblağı halinde mahlûlat bedelâtı örteceği derkâr ise de daire-i intikalin
derece derece tevsiinde harc-ı intikalin dahi tezyidi takdirinde mahlûlatça
olan zayiatın kıyamını temin edeceğinden her vakıf mülkün kıymet-i
hakikiyesi tayin ve takdir olunarak binde sene bir münasip şey tayin ve icare-i
müeccele olarak anın istihsali ile vakfa verilmesi ve şimdi evlada intikalde
binde on beş harc alınmakda olup bunun fakat evlad hakkında ibkasıyla
andan ilerüsünde derece derece artarak binde yüz ve belki daha ziyade harc
intikal alınması ve el-an cari olan istiglâl usulünün arazi-i emiriyede mer'i
olan vefa ferağ kaidesine tamamıyla tatbik kılınarak ve bununla dahi muamelat-ı
nâsın bir derece daha temin olunması hususlarının esas ittihazıyla beraber
şu usulün ihtiyari bırakılması yani belki herkes tezyid-i icarat mukabilinde
gösterilen menafii kendisine muvafık göremeyeceğine ve mesela bir adamın müteaddid
evladı olup irtihali halinde mutasarrıf olduğu vakıf yerin anlara kalacağından
emin iken zamm-ı icare ile hakk-ı intikalin tevsiine nail olmakda kendi için
bir faide göremeyeceğine binaen bu usule kimse mecbur edilmeyerek her kim
ister ise ana müsaade kılınması suretinin dahi kaide tutulması ebhâs-ı
kesire cereyanından sonra bil-ittifak meclis-i ubeydanemizde kabul ve tensib
kılınup yalnız şu usulün tamiminden sarf-ı nazarla selatin-i izam ile
müteallikatı evkaf-ı şerifesinin tevliyetleri min-cihetin taraf-ı eşref-i
hazret-i padişahiye aid olduğundan ve hilafet-i seniyyenin maslahat-ı ammede
tasarruf-ı umumilerinden başka bu maddede tasarruf-ı hususileri dahi
bulunduğundan şu usulün müteallik buyurulacak irade-i seniye-i cenab-ı hilafetpenahi
üzerine zikr olunan evkaf-ı şerifeye hasr edilmesi mütalaası dahi
dermeyan olunup selatin-i izam ve müteallikatı vakıflarının kıllete nazaran şu işde
aranılan maksad tamamıyla hasıl olamaz ve bu babda nail-i emel olamayanların
şikayeti def kılınamaz ise de bir derece olsun efkar-ı umumiyeye tarziye verilmek
üzere şu mertebe ile iktifa olunması iktiza-yı halden görünmüş ve suret-i
hususiyede olarak icrası halinde dahi usul-i intikaliyede ittihaz olunacak
İblağı halinde mahlûlat bedelâtı örteceği derkâr ise de daire-i intikalin
derece derece tevsiinde harc-ı intikalin dahi tezyidi takdirinde mahlûlatça
olan zayiatın kıyamını temin edeceğinden her vakıf mülkün kıymet-i
hakikiyesi tayin ve takdir olunarak binde sene bir münasip şey tayin ve icare-i
müeccele olarak anın istihsali ile vakfa verilmesi ve şimdi evlada intikalde
binde on beş harc alınmakda olup bunun fakat evlad hakkında ibkasıyla
andan ilerüsünde derece derece artarak binde yüz ve belki daha ziyade harc
intikal alınması ve el-an cari olan istiglâl usulünün arazi-i emiriyede mer'i
olan vefa ferağ kaidesine tamamıyla tatbik kılınarak ve bununla dahi muamelat-ı
nâsın bir derece daha temin olunması hususlarının esas ittihazıyla beraber
şu usulün ihtiyari bırakılması yani belki herkes tezyid-i icarat mukabilinde
gösterilen menafii kendisine muvafık göremeyeceğine ve mesela bir adamın müteaddid
evladı olup irtihali halinde mutasarrıf olduğu vakıf yerin anlara kalacağından
emin iken zamm-ı icare ile hakk-ı intikalin tevsiine nail olmakda kendi için
bir faide göremeyeceğine binaen bu usule kimse mecbur edilmeyerek her kim
ister ise ana müsaade kılınması suretinin dahi kaide tutulması ebhâs-ı
kesire cereyanından sonra bil-ittifak meclis-i ubeydanemizde kabul ve tensib
kılınup yalnız şu usulün tamiminden sarf-ı nazarla selatin-i izam ile
müteallikatı evkaf-ı şerifesinin tevliyetleri min-cihetin taraf-ı eşref-i
hazret-i padişahiye aid olduğundan ve hilafet-i seniyyenin maslahat-ı ammede
tasarruf-ı umumilerinden başka bu maddede tasarruf-ı hususileri dahi
bulunduğundan şu usulün müteallik buyurulacak irade-i seniye-i cenab-ı hilafetpenahi
üzerine zikr olunan evkaf-ı şerifeye hasr edilmesi mütalaası dahi
dermeyan olunup selatin-i izam ve müteallikatı vakıflarının kıllete nazaran şu işde
aranılan maksad tamamıyla hasıl olamaz ve bu babda nail-i emel olamayanların
şikayeti def kılınamaz ise de bir derece olsun efkar-ı umumiyeye tarziye verilmek
üzere şu mertebe ile iktifa olunması iktiza-yı halden görünmüş ve suret-i
hususiyede olarak icrası halinde dahi usul-i intikaliyede ittihaz olunacak