Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
514
Sigorta etdiren adam sigorta bedeli sigorta etdirene bilür sigortanın bedeli sigorta olunan bedelden dûn veyâ ziyâde dahi olabilir.
Yüz seksen sekizinci madde
Hengâm-ı müsâlemede mukâvele olunmuş olan sigorta bedeline muhârebe zuhûr etse dahi nesne zam olunması câiz değildir. Kezâlik hîn-i muhârebede mukâvele olunan sigorta bedeli muahharen musâlaha vukûuyla taklîl olunmaz meğer tarafeynin bu husûslara dâir aksi bir mukâveleleri ola. Eğer sigorta kontrâtosunda sigorta bedelinin zam veyâ taklîl olunabileceği mukâvele olunub da mikdâr-ı zam ve taklîli tasrîh ve tahsîs kılınmamış ise tehlike-i vâkıa ile vakit ve hâle ve kontrâtonun şerâitine nazaran mahkeme-i ticâret veyâ mümeyyizler ma’rifetiyle ta’yîn olunur.
Yüz seksen dokuzuncu madde
Kapudan süvâr olduğu sefîne üzerine kendisi içün ve yâ kimin hesâbına olarak tahmîl edüp sigorta etdirmiş olduğu emtia zâyi’ ve telef olduğunda emtia-i mezkûreyi satın aldığını sigortacıya isbât ve tâifenin başlucalarından iki neferin imzâsıyla tahmîliye senedini ibrâz etmek mecbûrdur.
Yüz doksanıncı madde
Tâifeden ve yolculardan her biri memâlik-i Osmâniyye’de sigortasını etdirüp memâlik-i ecnebiyyeden getirdikleri emtianın bir tahmîliye senedini tahmîl olunduğu mahalde devlet-i aliyye şehbenderine ve olmadığı hâlde devlet-i aliyye mu’teberân tüccârından birine veyâ hükûmet-i mahalliyyeye terk ve i’tâya mecbûrdur.
Yüz doksan birinci madde
Sigortacı tehlike-i bahriyye meşrûtunun hitâmından evvel izhâr-ı iflâs eder ise vâcibe-i zimmetlerinin îfâsına bir kefîl irâe eylemesini veyâ kontrâto ahkâmının feshini talebe sigorta etdiren kimesnenin hakkı vardır. Kezâlik sigorta etdirenin sigorta bedeli henüz te’diye etmediği hâlde iflâsı vukûunda sigortacının ber vech-i muharrer kefîl irâe veyâ kontrâto ahkâmının feshini taleb etmek salâhiyeti vardır.
Yüz doksan ikinci madde
Derûn-i sefînede bulunan emtianın navli ve emtiadan melhûz olan ticâret ve mellâhın ücret ve maâşları ve istikrâzât-ı bahriyye akçeleri ve bu akçelerden hâsıl olan temettu’ bahrî üzerlerine sigorta olunan ve olur ise olmamış gibi addolunur.
Yüz doksan
Sigorta etdiren adam sigorta bedeli sigorta etdirene bilür sigortanın bedeli sigorta olunan bedelden dûn veyâ ziyâde dahi olabilir.
Yüz seksen sekizinci madde
Hengâm-ı müsâlemede mukâvele olunmuş olan sigorta bedeline muhârebe zuhûr etse dahi nesne zam olunması câiz değildir. Kezâlik hîn-i muhârebede mukâvele olunan sigorta bedeli muahharen musâlaha vukûuyla taklîl olunmaz meğer tarafeynin bu husûslara dâir aksi bir mukâveleleri ola. Eğer sigorta kontrâtosunda sigorta bedelinin zam veyâ taklîl olunabileceği mukâvele olunub da mikdâr-ı zam ve taklîli tasrîh ve tahsîs kılınmamış ise tehlike-i vâkıa ile vakit ve hâle ve kontrâtonun şerâitine nazaran mahkeme-i ticâret veyâ mümeyyizler ma’rifetiyle ta’yîn olunur.
Yüz seksen dokuzuncu madde
Kapudan süvâr olduğu sefîne üzerine kendisi içün ve yâ kimin hesâbına olarak tahmîl edüp sigorta etdirmiş olduğu emtia zâyi’ ve telef olduğunda emtia-i mezkûreyi satın aldığını sigortacıya isbât ve tâifenin başlucalarından iki neferin imzâsıyla tahmîliye senedini ibrâz etmek mecbûrdur.
Yüz doksanıncı madde
Tâifeden ve yolculardan her biri memâlik-i Osmâniyye’de sigortasını etdirüp memâlik-i ecnebiyyeden getirdikleri emtianın bir tahmîliye senedini tahmîl olunduğu mahalde devlet-i aliyye şehbenderine ve olmadığı hâlde devlet-i aliyye mu’teberân tüccârından birine veyâ hükûmet-i mahalliyyeye terk ve i’tâya mecbûrdur.
Yüz doksan birinci madde
Sigortacı tehlike-i bahriyye meşrûtunun hitâmından evvel izhâr-ı iflâs eder ise vâcibe-i zimmetlerinin îfâsına bir kefîl irâe eylemesini veyâ kontrâto ahkâmının feshini talebe sigorta etdiren kimesnenin hakkı vardır. Kezâlik sigorta etdirenin sigorta bedeli henüz te’diye etmediği hâlde iflâsı vukûunda sigortacının ber vech-i muharrer kefîl irâe veyâ kontrâto ahkâmının feshini taleb etmek salâhiyeti vardır.
Yüz doksan ikinci madde
Derûn-i sefînede bulunan emtianın navli ve emtiadan melhûz olan ticâret ve mellâhın ücret ve maâşları ve istikrâzât-ı bahriyye akçeleri ve bu akçelerden hâsıl olan temettu’ bahrî üzerlerine sigorta olunan ve olur ise olmamış gibi addolunur.
Yüz doksan