Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
76
٣٩٤ ماده مرض موتنده ايكن مريض حين وفاتنده كندويه وارث اولمیان برینه ثمن مثلیله برشی صاتسه صحیح ومعتبر اولور واكر محابات يعنى ثمن مثلندن نقصان ايله بيع وتسليم ابتدكدن صكره فوت اولسه ثلث مالى محاباته مساعد اولدیغی تقدیرده بيع ينه صحيح ومعتبر اولور وثلث مالی محاباته مساعد اولمدیغی صورتده مقدار نقصانی مشتری اكماله مجبور اولور واكمال ایتمز ايسه ورثه بيعی فسخ ایده بیلور
مثلا بيك بشيوز غروش قيمتلو برخانه دن بشقه نسنه يه مالك اولمیان مريض مرض موتنده اول خانه سنی وارثی اولمیان برکیمسه يه بيك غروشه بيع وتسليم ابتدكدن صكره فوت اولسه محابات اتمش اولدیغی بشيوز غروش ثلث ماله مساعد اولمغله بيع صحيح ومعتبر اولوب ورثه بو بيعی فسخ ايده مز
واكر مريض اول خانه يى بشيوز غروشه بيع وتسليم اتمش اولسه محابات اتمش اولديغی بيك غروش ثلث مالك ايكى قاتى اولمغله ورثه مشتری يه ثمن مبيعك ثلثان قيمتنه ابلاغ ايت ديو تكليف ابتدكلرنده مشتری ناقص اولان بشيوز غروشی ويرر ایسه ورثه بيعی فسخ ايده مز واكر ويرمز ايسه بيعی فسخ ايله خانه يی استرداد ایده بیلورلر
٣٩٥ ماده تركه سی مستغرق ديون اولان كيمسه مرض موتنده مالنی ثمن مثلندن نقصان ايله صاتوبده فوت اولديغی صورتده داينلری مبيعك ثمن مثلنی مشتری يه اكمال ايتديررلر واكمال اتمزسه بيعی فسخ ایده بیلورلر
( فصل سادس )
( بيع الوفا حقنده در )
٣٩٦ ماده بيع وفاده بايع ثمنی رد ايله مبيعی استرداد ايده بيلدیكی كبی مشتری دخی مبيعی رد ايله ثمنی استرداد ايده بيلور
٣٩٧ ماده بيع وفا ايله صاتلان مبيعی كرك بايع وكرك مشتری آخره صاته مز
٣٩٨ ماده مبيعك منافعندن بر مقداری مشتری يه عائد اولمق اوزره شرط قلنسه اول شرطه رعايت اولنور
*مثلا*
***
Transliteration:
394 Madde: Maraz-ı mevtinde iken marîz hîn-i vefâtında kendüye vâris olmayan birine semen-i misliyle bir şey satsa sahîh ve muteber olur. Ve eğer muhâbât ya'nî semen-i mislinden noksan ile bey' ve teslîm etdikden sonra fevt olsa, sülüs-i mâlı muhâbâta müsâid olduğu takdîrde bey' yine sahîh ve muteber olur. Ve sülüs-i mâlı muhâbâta müsâid olmadığı sûretde mikdâr-ı noksanı müşteri ikmâle mecbûr olur. Ve ikmâl etmez ise verese bey'i feshedebilir.
Meselâ bin beş yüz guruş kıymetli bir hâneden başka nesneye mâlik olmayan marîz maraz-ı mevtinde ol hânesini vârisi olmayan bir kimesneye bin guruşa bey' ve teslîm etdikden sonra fevt olsa, muhâbât etmiş olduğu beş yüz guruş sülüs-i mâla müsâid olmağla bey' sahîh ve muteber olup verese bu bey'i feshedemez.
Ve eğer marîz ol hâneyi beş yüz guruşa bey' ve teslîm etmiş olsa muhâbât etmiş olduğu bin guruş sülüs-i mâlın iki katı olmağla verese müşteriye semen-i mebî'in sülüsân kıymetine iblâğ et deyu teklîf etdiklerinde müşteri nâkıs olan beş yüz guruşu verir ise verese bey'i feshedemez. Ve eğer vermez ise bey'i fesih ile hâneyi istirdâd edebilirler.
395 Madde: Terekesi müstağrak-ı düyûn olan kimesne maraz-ı mevtinde mâlını semen-i mislinden noksan ile satıp da fevt olduğu sûretde dâinleri mebî'in semen-i mislini müşteriye ikmâl etdirirler. Ve ikmâl etmezse bey'i feshedebilirler.
( Fasl-ı Sâdis )
( Bey'i'l-vefâ hakkındadır )
396 Madde: Bey'-i vefâda bâi' semeni redd ile mebî'i istirdâd edebildiği gibi müşteri dahi mebî'i redd ile semeni istirdâd edebilir.
397 Madde: Bey'-i vefâ ile satılan mebî'i gerek bâi' ve gerek müşteri âhara satamaz.
398 Madde: Mebî'in menâfi'inden bir mikdârı müşteriye âid olmak üzere şart kılınsa ol şarta riâyet olunur.
*Meselâ*
٣٩٤ ماده مرض موتنده ايكن مريض حين وفاتنده كندويه وارث اولمیان برینه ثمن مثلیله برشی صاتسه صحیح ومعتبر اولور واكر محابات يعنى ثمن مثلندن نقصان ايله بيع وتسليم ابتدكدن صكره فوت اولسه ثلث مالى محاباته مساعد اولدیغی تقدیرده بيع ينه صحيح ومعتبر اولور وثلث مالی محاباته مساعد اولمدیغی صورتده مقدار نقصانی مشتری اكماله مجبور اولور واكمال ایتمز ايسه ورثه بيعی فسخ ایده بیلور
مثلا بيك بشيوز غروش قيمتلو برخانه دن بشقه نسنه يه مالك اولمیان مريض مرض موتنده اول خانه سنی وارثی اولمیان برکیمسه يه بيك غروشه بيع وتسليم ابتدكدن صكره فوت اولسه محابات اتمش اولدیغی بشيوز غروش ثلث ماله مساعد اولمغله بيع صحيح ومعتبر اولوب ورثه بو بيعی فسخ ايده مز
واكر مريض اول خانه يى بشيوز غروشه بيع وتسليم اتمش اولسه محابات اتمش اولديغی بيك غروش ثلث مالك ايكى قاتى اولمغله ورثه مشتری يه ثمن مبيعك ثلثان قيمتنه ابلاغ ايت ديو تكليف ابتدكلرنده مشتری ناقص اولان بشيوز غروشی ويرر ایسه ورثه بيعی فسخ ايده مز واكر ويرمز ايسه بيعی فسخ ايله خانه يی استرداد ایده بیلورلر
٣٩٥ ماده تركه سی مستغرق ديون اولان كيمسه مرض موتنده مالنی ثمن مثلندن نقصان ايله صاتوبده فوت اولديغی صورتده داينلری مبيعك ثمن مثلنی مشتری يه اكمال ايتديررلر واكمال اتمزسه بيعی فسخ ایده بیلورلر
( فصل سادس )
( بيع الوفا حقنده در )
٣٩٦ ماده بيع وفاده بايع ثمنی رد ايله مبيعی استرداد ايده بيلدیكی كبی مشتری دخی مبيعی رد ايله ثمنی استرداد ايده بيلور
٣٩٧ ماده بيع وفا ايله صاتلان مبيعی كرك بايع وكرك مشتری آخره صاته مز
٣٩٨ ماده مبيعك منافعندن بر مقداری مشتری يه عائد اولمق اوزره شرط قلنسه اول شرطه رعايت اولنور
*مثلا*
***
Transliteration:
394 Madde: Maraz-ı mevtinde iken marîz hîn-i vefâtında kendüye vâris olmayan birine semen-i misliyle bir şey satsa sahîh ve muteber olur. Ve eğer muhâbât ya'nî semen-i mislinden noksan ile bey' ve teslîm etdikden sonra fevt olsa, sülüs-i mâlı muhâbâta müsâid olduğu takdîrde bey' yine sahîh ve muteber olur. Ve sülüs-i mâlı muhâbâta müsâid olmadığı sûretde mikdâr-ı noksanı müşteri ikmâle mecbûr olur. Ve ikmâl etmez ise verese bey'i feshedebilir.
Meselâ bin beş yüz guruş kıymetli bir hâneden başka nesneye mâlik olmayan marîz maraz-ı mevtinde ol hânesini vârisi olmayan bir kimesneye bin guruşa bey' ve teslîm etdikden sonra fevt olsa, muhâbât etmiş olduğu beş yüz guruş sülüs-i mâla müsâid olmağla bey' sahîh ve muteber olup verese bu bey'i feshedemez.
Ve eğer marîz ol hâneyi beş yüz guruşa bey' ve teslîm etmiş olsa muhâbât etmiş olduğu bin guruş sülüs-i mâlın iki katı olmağla verese müşteriye semen-i mebî'in sülüsân kıymetine iblâğ et deyu teklîf etdiklerinde müşteri nâkıs olan beş yüz guruşu verir ise verese bey'i feshedemez. Ve eğer vermez ise bey'i fesih ile hâneyi istirdâd edebilirler.
395 Madde: Terekesi müstağrak-ı düyûn olan kimesne maraz-ı mevtinde mâlını semen-i mislinden noksan ile satıp da fevt olduğu sûretde dâinleri mebî'in semen-i mislini müşteriye ikmâl etdirirler. Ve ikmâl etmezse bey'i feshedebilirler.
( Fasl-ı Sâdis )
( Bey'i'l-vefâ hakkındadır )
396 Madde: Bey'-i vefâda bâi' semeni redd ile mebî'i istirdâd edebildiği gibi müşteri dahi mebî'i redd ile semeni istirdâd edebilir.
397 Madde: Bey'-i vefâ ile satılan mebî'i gerek bâi' ve gerek müşteri âhara satamaz.
398 Madde: Mebî'in menâfi'inden bir mikdârı müşteriye âid olmak üzere şart kılınsa ol şarta riâyet olunur.
*Meselâ*