⚠️

Deneysel Transliterasyon (Orijinal kaynaklara danışınız!)

  • Burada görülen çıktı, büyük dil modeli tarafından üretilmiş ve herhangi bir düzeltmeden geçirilmeden, birebir yansıtılmıştır.
  • Bu metnin hatalar ve eksikler içermesi olasıdır. Sadece referans ve ön izleme amaçlı kullanılmalıdır. Daima birincil kaynaklara başvurunuz.
  • Düstur metni Kongre Kütüphanesi adresinden alınmıştır. (Turkey, and Abdülhamid Ii Collection. Düstur. [Istanbul: Matbaa-i Amire Ankara: Başbakanlık Basımevi, 1863] Periodical. https://www.loc.gov/item/ne62000951/.)
Page 460
Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
446

( Memâlik-i Mahrûse-i Şâhâne’de at ve kısrak cinsinin ıslâhı )
( zımnında karârgîr olan tedâbîrin sûret-i )
( icrâiyesini hâvî ta'lîmâtdır )

Ahâli mâlı olarak kısraklar içün isti'mâl olunmak üzere taraf-ı Devlet-i ‘Aliyye’den îcâb iden vilâyetlere cins aygırlar gönderileceğinden bunlar vilâyetlerden sancaklara taksîm olunarak her at içün süvâri ‘asâkir-i zabtiye hayvânâtı mürettebâtına kıyâsen bir yem ta'yîn ve münâsib mikdâr ma'âşla bir sâis istihdâm kılınacak ve işbu atlara mutasarrıflar kendü ikâmetgâhlarında kemâl-i dikkatle bakdırub tebeddül vukû'unda selefden halefe devr olunacakdır. Ve kısraklara çekilecek mevsimin gayrısında mahall-i ba'îdeye gidilmemek şartıyla mutasarrıfların şehir ve kasabaların derûnunda mezkûr atlara binmeleri câizdir ve bunlara mahsûsan damga urulacağından başka bir hayvân ile değişdirilmesi veyâ satılub yerine dîğerinin alınması gibi hîle ve fesâda sülûk idenler kânûnen mes'ûl olacaklardır.

Aygırlar kısraklara çekilmek mevsiminin gayrısında merkez-i elviyede bulunub zamân-ı i'mâlleri geldikde ya'nî Mart ve Nîsân ve Mayıs ayları hulûl eyledikde bir sancağın merkezinde kaç re’s aygır var ise mülhak kazâların bu'd-i mesâfesi i'tibâriyle ehl-i kurânın ‘azîmetlerinde güçlük olmayacak bir iki mevki' tahsîs idilüb oralara sevk olundukdan sonra ihtiyâr meclisleri vâsıtasıyla ve vilâyet gazetesiyle aygırların nerelere gönderildikleri ve kısrağı olanların hayvânı oraya getirmeleri ahâliye i'lân ve ihbâr olunacak ve kısrak götürecek olanların yedlerine muhtârlar tarafından bir mühürlü pusula i'tâ kılınacakdır.

Kısraklar sâhibi yediyle mevâki'-i mu'ayyeneye getirildikde bulunacak zâbıta me'mûru kısrak ashâbının yedindeki pusulaları ahz iderek aygırlarla ijtimâ'ına ruhsat vireceklerdir. Aygırlara getirilecek kısrakların sinni dört yaşından aşağı olmamak ve doğurdukdan lâ-akal on on beş gün geçmiş olmak ve sakat veyâhud aygırlara gayr-i mütehammil hey'etde bulunmamak lâzımdır. Ve bir kısrağın aygırla iki def'a ijtimâ'ı îcâb idüb fakat birincisinde gebe kalmış ise def'a-i sâniyede aygırı kabûl itmeyeceğinden burasına i'tinâ olunmalıdır ve bir aygır nihâyet yirmi beş otuz kısrağa kifâyet idebileceğinden andan ziyâde i'mâl