104

Ve eger birisi digerine biñ guruş verüb ve bunuñ üzerine sende biñ guruş koy ve mal iştirâ et deyüb de digeri dahi ânıñ dedigi gibi yapsa ma‘nen kabûl etmiş olmağla şirket mün‘akid olur.

1331 Madde — Şirket-i akd iki kısma taksîm olunur.
Şöyle ki şerîkler eger beynlerinde müsâvât-ı tâmme olmak şartıyla akd-i şirket ederek sermâye-i şirket olabilecek mallarını şirkete idhâl etdikleri halde mikdâr-ı sermâyeleri ve ribhden hisseleri mütesâvî olursa şirket-i müfâvaza olur.
Nitekim bir kimse vefât edüb de oğulları pederlerinden kalan mecmû‘-ı emvâli sermâye ittihâz ederek her dürlü mal alub satmak ve ribhi beynlerinde müsâvât üzere taksîm etmek üzere akd-i şirket-i müfâvaza edebilirler.
Fakat böyle müsâvât-ı tâmme üzere şirketin vukû‘u nâdir olur.
Ve eger müsâvât-ı tâmme şart edilmeksizin akd-i şirket ederler ise şirket-i inân olur.

1332 Madde — Şirket gerek müfâvaza ve gerek inân olsun yâ şirket-i emvâl veyâ şirket-i a‘mâl veyâhûd şirket-i vücûhdur.
Şöyle ki şerîkler eger ortaya sermâye olmak üzere bir mikdâr mal koyub da birlikde yâhûd ayrı ayrı veyâhûd mutlakâ ahz u i‘tâ etmek ve hâsıl olacak ribhi beynlerinde taksîm etmek üzere akd-i şirket ederler ise şirket-i emvâl olur.
Ve eger amellerini sermâye edüb de âhirden iş takabbül ya‘nî teahhüd ve iltizâm ederek hâsıl olacak kesbi ya‘nî ücreti beynlerinde taksîm etmek üzere akd-i şirket ederler ise şirket-i a‘mâl olur buña şirket-i ebdân ve şirket-i sanâyi‘ ve şirket-i takabbül dahi denilir.
Nitekim iki derziniñ yâhûd bir derzi ile bir boyacınıñ şerîk olmaları gibi.
Ve eger sermâyeleri olmadığı halde kendi i‘tibârlarıyla veresiye mal alub satarak hâsıl olacak ribhi beynlerinde taksîm etmek üzere akd-i şirket ederler ise şirket-i vücûh olur.

( Fasl-ı Sânî )