Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
155
( Mehâkim-i Şer‘iye Nizâmnâmesi’nin elli yedinci maddesi )
( makâmına kâim olacak madde-i nizâmiyedir [*] )
Elli yedinci madde — Hasebe’n-nizâm üç senede bir kere emvâl-i eytâm muhâsebesi rü’yet olunarak gerek mülk ve vakf akârât îcârâtından ve gerek akçe ve konsolide ve sâire fâizli senedât nemâlarından ve’l-hâsıl her dürlü vâridâtdan eytâmın hisselerine ne mikdâr fazla isâbet eder ise kâffe-i masârifât yalnız o fazladan ihrâc olundukdan soñra ancak fazla-i mezkûreniñ yüzde yirmi beş kuruşu harc-ı muhâsebe nâmıyla ahz olunacakdır. Fakat lede’l-îcâb bir sene mürûrunda muhâsebesi rü’yet olundığı hâlde fazla-i mebhûseden zikr olunan yüzde yirmi beş kuruş harc-ı muhâsebenin sülüsü ve iki sene geçüb de rü’yet kılındığı takdîrce sülüsânı ve üç sene yâhud dahâ ziyâde mürûrunda rü’yet edilür ise zikri sebkat eden yüzde yirmi beş kuruş harc-ı muhâsebe ahz olunacakdır. Eğer ba‘de ihrâci’l-masârif inde’l-muhâsebe fazla kalmaz ise veyâ misillü fazlası kalmayan muhâsebâtdan harc-ı muhâsebe alınmayub ber-vech-i hasbî rü’yet kılınacakdır. Ve ber-vech-i meşrûh hasbîce rü’yet edilen muhâsebâtdan asıl mal on biñ kuruş ise on kuruş ve otuz biñ kuruş ise yirmi kuruş ya‘nî yüz elli biñ kuruşa kadar beher yirmi biñde on kuruş ziyâde kılınarak ketebe-i şer‘iye içün ücret-i kalemiyye alınacak ve yüz elli biñden ne mikdâr ziyâde olur ise olsun nihâyet yüz elli kuruşdan başka zinhâr nesne alınmayacakdır.
( Mevlâ ta‘yîni hakkında nizâmnâmedir )
Birinci madde — Taşralarda emlâk-i sırfa ve arâzî-i mîriyye ve mevkûfe ve husûsât-ı sâire-i şer‘iyeden vukû‘ bulan de‘âvînin mahallinde fasl ve hasmi içün mevlâ ta‘yîn ve irsâli istid‘âsına dâir gelinecek arzuhâl ve o işe müte‘allik evrâk makâm-ı meşîhat-ı ‘aliyyeden meclis-i intihâb-ı hükkâm-ı şer‘iyeye havâle olunacakdır.
[*] Hükmü münfesih madde birinci cildin üç yüz on ikinci sahîfesinde mündericdir.
( Mehâkim-i Şer‘iye Nizâmnâmesi’nin elli yedinci maddesi )
( makâmına kâim olacak madde-i nizâmiyedir [*] )
Elli yedinci madde — Hasebe’n-nizâm üç senede bir kere emvâl-i eytâm muhâsebesi rü’yet olunarak gerek mülk ve vakf akârât îcârâtından ve gerek akçe ve konsolide ve sâire fâizli senedât nemâlarından ve’l-hâsıl her dürlü vâridâtdan eytâmın hisselerine ne mikdâr fazla isâbet eder ise kâffe-i masârifât yalnız o fazladan ihrâc olundukdan soñra ancak fazla-i mezkûreniñ yüzde yirmi beş kuruşu harc-ı muhâsebe nâmıyla ahz olunacakdır. Fakat lede’l-îcâb bir sene mürûrunda muhâsebesi rü’yet olundığı hâlde fazla-i mebhûseden zikr olunan yüzde yirmi beş kuruş harc-ı muhâsebenin sülüsü ve iki sene geçüb de rü’yet kılındığı takdîrce sülüsânı ve üç sene yâhud dahâ ziyâde mürûrunda rü’yet edilür ise zikri sebkat eden yüzde yirmi beş kuruş harc-ı muhâsebe ahz olunacakdır. Eğer ba‘de ihrâci’l-masârif inde’l-muhâsebe fazla kalmaz ise veyâ misillü fazlası kalmayan muhâsebâtdan harc-ı muhâsebe alınmayub ber-vech-i hasbî rü’yet kılınacakdır. Ve ber-vech-i meşrûh hasbîce rü’yet edilen muhâsebâtdan asıl mal on biñ kuruş ise on kuruş ve otuz biñ kuruş ise yirmi kuruş ya‘nî yüz elli biñ kuruşa kadar beher yirmi biñde on kuruş ziyâde kılınarak ketebe-i şer‘iye içün ücret-i kalemiyye alınacak ve yüz elli biñden ne mikdâr ziyâde olur ise olsun nihâyet yüz elli kuruşdan başka zinhâr nesne alınmayacakdır.
( Mevlâ ta‘yîni hakkında nizâmnâmedir )
Birinci madde — Taşralarda emlâk-i sırfa ve arâzî-i mîriyye ve mevkûfe ve husûsât-ı sâire-i şer‘iyeden vukû‘ bulan de‘âvînin mahallinde fasl ve hasmi içün mevlâ ta‘yîn ve irsâli istid‘âsına dâir gelinecek arzuhâl ve o işe müte‘allik evrâk makâm-ı meşîhat-ı ‘aliyyeden meclis-i intihâb-ı hükkâm-ı şer‘iyeye havâle olunacakdır.
[*] Hükmü münfesih madde birinci cildin üç yüz on ikinci sahîfesinde mündericdir.