⚠️

Deneysel Transliterasyon (Orijinal kaynaklara danışınız!)

  • Burada görülen çıktı, büyük dil modeli tarafından üretilmiş ve herhangi bir düzeltmeden geçirilmeden, birebir yansıtılmıştır.
  • Bu metnin hatalar ve eksikler içermesi olasıdır. Sadece referans ve ön izleme amaçlı kullanılmalıdır. Daima birincil kaynaklara başvurunuz.
  • Düstur metni Kongre Kütüphanesi adresinden alınmıştır. (Turkey, and Abdülhamid Ii Collection. Düstur. [Istanbul: Matbaa-i Amire Ankara: Başbakanlık Basımevi, 1863] Periodical. https://www.loc.gov/item/ne62000951/.)
Page 254
Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
240

Mahsûlü tahmîn ve uşru takdîr ile aynen veyâhûd bedelen istîfâ olunacak ve mültezim bu sûretle olan tahmîne râzı olmaz ise pamuğun toplandığı vakit tartılıb uşrunu almağa mecbûr olacakdır.

Dördüncü Mâdde: Üzüm uşru dönüm i‘tibâriyle veyâhûd âhar vechle her yerde el-hâletü hâzihi cârî olan usûl ve te‘âmül üzere bedelen istîfâ kılınacakdır.

Beşinci Mâdde: Meyve bağçeleri bağlar hükmünde olarak mahallerince cârî olan usûle tevfîkan a‘şârı istîfâ olunur. Müteferrik meyve eşcârının uşru aynen veyâhûd rızâ-yı tarafeyn ile bedelen istîfâ kılınır. Fakat mültezim vaktile gelmeyüb de mahsûl kalkdıkdan sonra geldiği hâlde meyvenin mikdârı hakkında sâhibinin ifâdesine i‘timâd etmeğe mecbûr olacak ve şu kadar meyve var idi deyü sâhibini tazyîka salâhiyeti olamayacakdır.

Altıncı Mâdde: Sebze ıtlâk olunan mahsûlâtdan tarâveti zâil oldukdan sonra ekl ve isti‘mâle sâlih olmayan ve salamura olmayan ve bostan ıtlâk kılınmayan pırasa ve ıspanak ve mülhiye ve ebegümeci ve semiz otu ve salata ve marul ve sakız kabağı ve asma kabağı ve enginar gibi mahsûlâtdan öşür alınmayub mâ‘adâsından mahallî meclisinin karârına tevfîkan râyic-i belde üzere bedelen veyâhûd aynen onda bir öşür alınacakdır.

Yedinci Mâdde: Bal uşru mahallî meclislerince a‘şârın müzâyedesinden evvel kovan başına takdîr olunacak fî’ât i‘tibâriyle bedelen alınacakdır.

Sekizinci Mâdde: Ale’l-umûm biçilen giyâhdan her kazâda ot araba ve yükler içün kıyye i‘tibâriyle bir mikdâr ta‘yîn ve ona göre râyic-i beldeye tatbîkan meclisçe her semt ve nâhiyenin giyâh mahsûlâtına göre bir fî’ât takdîr olunarak o fî’ât ile bedelen öşür alınacak ve mültezim bedel almaktan imtinâ‘ eyler ise mahallinde aynen almakda muhtâr olacakdır. Ve her semt ve nâhiyenin giyâh mahsûlâtı içün ne mikdâr fî’ât takdîr olunur ise mültezimleri yedine birer fî’ât mazbatası verilüb keyfiyet köylüye dahi i‘lân kılınacakdır.

Dokuzuncu Mâdde: Sâhibi olmayan göller içinde ve kenârlarında nâbit olan sazlar kâmilen cânib-i mîrîye âid olarak başkaca idâresine bakılacağından mültezimler buna müdâhalede edemeyecek ve sâhibi uhdesinde bulunan göllerde

( Hâsıl )