⚠️

Deneysel Transliterasyon (Orijinal kaynaklara danışınız!)

  • Burada görülen çıktı, büyük dil modeli tarafından üretilmiş ve herhangi bir düzeltmeden geçirilmeden, birebir yansıtılmıştır.
  • Bu metnin hatalar ve eksikler içermesi olasıdır. Sadece referans ve ön izleme amaçlı kullanılmalıdır. Daima birincil kaynaklara başvurunuz.
  • Düstur metni Kongre Kütüphanesi adresinden alınmıştır. (Turkey, and Abdülhamid Ii Collection. Düstur. [Istanbul: Matbaa-i Amire Ankara: Başbakanlık Basımevi, 1863] Periodical. https://www.loc.gov/item/ne62000951/.)
Page 389
Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
375

Üzere ne fabrikatörler ve ne de mancınıkçı ve dolapçılar kabul edemeyeceklerinden
ve binaenaleyh ashab-ı mahsulden her kim henüz öşrünü te’diye etmediği kozasını
kendi hesabına harir çektirmek ister ise ol emirde mizan mahalline getirip
öşrünü ve dellaliyesini vererek ruhsat pusulasını alması lazım geleceğinden
bu veçhile idareye müracaat eden kesanın mahsulleri bil-vezn cins
ve miktar-ı kıyyesine ve ol günün müzayede fiâtına göre öşür ve dellaliyesi
bil-ahz irad kayd olunduktan ve yedlerinde ki mahsul tezkereleri dahi alınarak
keyfiyeti zahrına işaretle hıfz kılındıktan sonra iktiza eden ruhsat
pusulaları ita olunacak ve kendi hanelerinde harir çekecek olan ashab-ı
mahsul dahi ber-vech-i meşruh ibtida mizana müracaatle kozasının öşür
ve resm-i dellaliyesini verip ruhsat pusulasını almadıkça harir keşidesine
cür’et edemeyeceklerdir.

Şayet böyle hanelerinde bila-pusula harir keşide edenler olur ise kozaları
öşürden kaçırılmış demek olacağından çekecekleri harirler tamamen zabt ile
satılıp esmanından nısfı tutan ve haber verenlere bil-ita nısf-ı diğeri
tasrih-i keyfiyetle icmale irad olunacak ve ellerinde ruhsat pusulası
olmayan ashab-ı mahsul ve sairenin kozalarını harir çeken fabrikatörlerle
mancınıkçılar ve dolapçılardan dahi gümrükten mal kaçırmaya vasıta olanlar
haklarında ki nizama tevfikan zabt ve füruht olunacak haririn mecmu-ı esmanının
yüzde on altısı miktar cezay-ı nakdi istifasıyla tamamen icmale irad
geçirilecektir.

On dördüncü madde: Tüccar ve fabrikatörlerin miral mahallinde bil-mübayaa ruhsat
pusulalarıyla mağaza ve fabrikalarına nakil eyledikleri kozaların senede bir kere hesabı
görülerek kuru kozanın dört kıyyesinden ve yaş kozanın on iki kıyye yüz
dirheminden bir kıyye harir husulü hakkında ki muvazene-i kadimeye göre çekmiş oldukları
harirlerde veyahut kozalarda bir güne fazlalık bulunur ise öşürden kaçırılmış
demek olacağından ol fazlalar aynen mevcut ise bil-müsadere müzayede ve füruht
olunarak esmanı ve aynen mevcut değil ise tüccar ve fabrikatörlerden tahsil
kılınacak müsadere bedeli tasrih-i keyfiyetle irad kayd olunacaktır.