Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
4
Mebni olduğu cihetle bu ıslahatın Memalik-i Mahruse-i Şahanemde ihkak-ı
hukuk-ı ibad ve neşr-i levazım-ı adl ü dade memur olan mehâkim-i nizâmiyeye tamimi
dahi eşfak-ı amime-i şahanemiz iktizasından olmağla bunların usul-i teşkilat
ve intihabatını umumun emniyet ve vüsûkuna mani bir halde ve hükümetin taht-ı tesir-i
nüfuzunda bulundurmamak için gerek işbu mehâkime ve gerek idare meclislerine müslim
ve gayr-i müslim tayin kılınacak aza ve mümeyyizler kendi taraflarından intihab
olunmak üzere umum teba-i mülûkânemize ruhsat ita kılındığından bunların
dahi heman ol vechle icrası teşkilat ve intihabatı hakkında her tarafa
talimat-ı vazıha gönderilmesi ve vilayat merkezlerinde bulunan naipler divan-ı
temyizlerin riyasetinde bulunmak üzere mecalis-i temyiz riyasetlerine ehl ve erbabının
intihab ve tayin olunması ve liva ve kazalar mehâkim-i şer'iyesinden verilen ilamâtın
tetkikat-ı şer'iyesi dahi işbu merkez naiplerine ihale edilmesi ve alel'ıtlak
mehâkimin vücudundan murad hukuk-ı nâs için merkez-i emniyet tayininden
ibaret olduğundan ehl-i İslam ile Hristiyan ve sair teba-i gayr-i müslime
beyninde veyahut teba-i İseviye ve sair teba-i gayr-i müslimeden mezâhib-i muhtelifeye
tabi olanların yekdiğeri arasında zuhura gelen deâvînin mehâkim-i nizâmiyeye
havale kılınması ve mehâkimin muhakematça tanzim-i harekât ve muamelatçün irade-i
şahanem iktizasından olan kanun ve nizamın serîan ikmaliyle mevki-i icraya
konulması ve bir de mehâkimce en ziyade dikkate şayan olan madde ahkâm-ı vakıada
kanunun hüsn-i istimaliyle ashab-ı hukukun taaddîden vikayesi keyfiyeti olup
alelhusus muhakemat-ı cezaiyede ef'al-i müsbetenin ahkâm-ı kanuniye ile
tatbikatında iltizam-ı dikkatle hiç kimsenin bilâ hüküm mahbusta kalmaması ve muamele-i
cevriye ve ezâiyenin asla vukuuna meydan verilmemesi farizadan bulunmakla
o misillü ef'al ve harekâtı ve umur-ı kanuniyede sû-i istimalâtı tahakkuk edenlerin
şedîden mücazatı mukarrer bulunduğunun ilanıyla umumun temin ve adalet-i matlûbenin
ez ser nev tebyîn olunması dahi irade-i müekkede-i şahanemiz iktizasındandır. Temin-i
hukuk-ı tebaa kaziye-i esasiyesinin aksam-ı mühimmesinden biri dahi tekâlif-i
mürettebe-i devletin gerek nisbet-i asliyesini ve gerek emr-i tahsil ve istifasını
adalet ve hakkaniyete tevfik eylemek maddesidir. Egerçi hazine-i devlet-i aliyemizin
( Varidat )
Mebni olduğu cihetle bu ıslahatın Memalik-i Mahruse-i Şahanemde ihkak-ı
hukuk-ı ibad ve neşr-i levazım-ı adl ü dade memur olan mehâkim-i nizâmiyeye tamimi
dahi eşfak-ı amime-i şahanemiz iktizasından olmağla bunların usul-i teşkilat
ve intihabatını umumun emniyet ve vüsûkuna mani bir halde ve hükümetin taht-ı tesir-i
nüfuzunda bulundurmamak için gerek işbu mehâkime ve gerek idare meclislerine müslim
ve gayr-i müslim tayin kılınacak aza ve mümeyyizler kendi taraflarından intihab
olunmak üzere umum teba-i mülûkânemize ruhsat ita kılındığından bunların
dahi heman ol vechle icrası teşkilat ve intihabatı hakkında her tarafa
talimat-ı vazıha gönderilmesi ve vilayat merkezlerinde bulunan naipler divan-ı
temyizlerin riyasetinde bulunmak üzere mecalis-i temyiz riyasetlerine ehl ve erbabının
intihab ve tayin olunması ve liva ve kazalar mehâkim-i şer'iyesinden verilen ilamâtın
tetkikat-ı şer'iyesi dahi işbu merkez naiplerine ihale edilmesi ve alel'ıtlak
mehâkimin vücudundan murad hukuk-ı nâs için merkez-i emniyet tayininden
ibaret olduğundan ehl-i İslam ile Hristiyan ve sair teba-i gayr-i müslime
beyninde veyahut teba-i İseviye ve sair teba-i gayr-i müslimeden mezâhib-i muhtelifeye
tabi olanların yekdiğeri arasında zuhura gelen deâvînin mehâkim-i nizâmiyeye
havale kılınması ve mehâkimin muhakematça tanzim-i harekât ve muamelatçün irade-i
şahanem iktizasından olan kanun ve nizamın serîan ikmaliyle mevki-i icraya
konulması ve bir de mehâkimce en ziyade dikkate şayan olan madde ahkâm-ı vakıada
kanunun hüsn-i istimaliyle ashab-ı hukukun taaddîden vikayesi keyfiyeti olup
alelhusus muhakemat-ı cezaiyede ef'al-i müsbetenin ahkâm-ı kanuniye ile
tatbikatında iltizam-ı dikkatle hiç kimsenin bilâ hüküm mahbusta kalmaması ve muamele-i
cevriye ve ezâiyenin asla vukuuna meydan verilmemesi farizadan bulunmakla
o misillü ef'al ve harekâtı ve umur-ı kanuniyede sû-i istimalâtı tahakkuk edenlerin
şedîden mücazatı mukarrer bulunduğunun ilanıyla umumun temin ve adalet-i matlûbenin
ez ser nev tebyîn olunması dahi irade-i müekkede-i şahanemiz iktizasındandır. Temin-i
hukuk-ı tebaa kaziye-i esasiyesinin aksam-ı mühimmesinden biri dahi tekâlif-i
mürettebe-i devletin gerek nisbet-i asliyesini ve gerek emr-i tahsil ve istifasını
adalet ve hakkaniyete tevfik eylemek maddesidir. Egerçi hazine-i devlet-i aliyemizin
( Varidat )