414

sen kefil olmış idin deyu da’vâ etdikde ol kimesne medyûnun meblağ-ı mezbûrı
edâ eylemiş idügini iddiâ eylese müddeînin da’vâsını def’ etmiş olur
ve kezâ bir kimesne dîger kimesnenin yedinde bulunan bir malı benimdir deyu da’vâ etdikde
ol kimesne ana bundan mukaddem felân âdem ol malı benden da’vâ etdikde sen anın
da’vâsına şehâdet etmiş idin deyu iddiâ eylese müddeînin da’vâsını def’ etmiş olur
kezâlik bir kimesne bir müteveffânın terekesinden şu kadar guruş alacak da’vâ ve vârisin
inkârı üzerine bu da’vâsını isbât etdikden sonra müteveffânın hâl-i hayâtında ol
deyni edâ eylemiş oldığını vârisi iddiâ eylese müddeînin da’vâsını def’ etmiş olur

1632 Mâdde Def’-i da’vâ eden kimesne def’ini isbât etdikde müddeînin
da’vâsı mündefi’ olur ve isbât edemedigi takdîrde anın talebiyle asıl müddeî
tahlîf olunur
müddeî yemînden nükûl eder ise müddeâ aleyhin def’i sâbit olur ve eger müddeî
yemîn eder ise kendisinin asıl da’vâsı avdet eder

1633 Mâdde Bir kimesne dîger kimesneden şu kadar guruş alacak da’vâ
idüb de müddeâ aleyh dahi ben seni bu meblâğ ile felânın üzerine havâle idüb
her biriniz dahi havâleyi kabûl etmiş idiniz deyu iddiâ ve bunı muhâlün aleyh dahi
hâzır oldığı hâlde isbât eylese müddeîyi def’ ile mutâlebesinden halâs
olur ve eger muhâlün aleyh hâzır degil ise anın huzûruna kadar mevkūfen
müddeîyi def’ etmiş olur

Fasl-ı Sâlis

( Hasm olub olmayanlar beyânındadır )

Bir kimesne bir şey da’vâ etdikde eger müddeâ aleyhin ikrârı takdîrinde anın ikrârı
üzerine bir hükm terettüb eder ise inkâriyle da’vâda ve ikāme-i beyyinede hasm olur
ve eger müddeâ aleyhin ikrârı takdîrinde bir hükm terettüb itmez ise inkâriyle hasm
olmaz
Meselâ esnâfdan biri gelüb de bir zâtdan senin resûlün felân benden şu malı
aldı semenini vir deyu da’vâ etdikde ol zât ikrâr etse semen-i mebî’i
(Def’)