419

Ve kezalik bir kimse diğerin yedinde olan bir dükkânı mülkümdür deyu dâva ettikde zü’l-yed gerçek ol dükkân senin mülkün idi lâkin filan tarihde sen anı bana bey’ etmişidin deyu dâva ve müddei asla beynimizde bey’ ve şirâ cereyan etmedi deyu külliyen inkâr etmekle zü’l-yed dâvasını isbat ettikden sonra müddei dönüp fi’l-hakika ol dükkânı ol tarihde sana bey’ etmişdim lâkin bu bey’ vefâ yahud şu makule şart-ı müfsid ile akd olunmuş idi deyu dâva eylese istimâ olunmaz.

1648 Madde: Bir kimse bir malı diğer kimsenin olduğunu ikrar ettikden sonra benimdir deyu dâva etse sahih olmadığı gibi âharın tarafından bi’l-vekâle ya bi’l-vasıta dâva etmesi dahi sahih olmaz.

1649 Madde: Bir kimse diğer kimseyi cemi dâvadan ibra ettikden sonra kendisi için andan bir mal dâva etse sahih olmaz. Ama başkası için bi’l-vekâle yahud bi’l-vesâye dâva edebilir.

1650 Madde: Bir kimse bir malı âhar kimse için dâva ettikden sonra kendisi için dâva etse sahih olmaz. Ama kendisi için dâva ettikden sonra bi’l-vekâle âhar kimse için dâva edebilir. Zira dâva vekili bazen mülkü nefsine muzaf kılar. Ama bir kimse ind’el-husume kendi mülkünü başkasına muzaf kılmaz.

1651 Madde: Hakk-ı vâhid iki kişiden ayrı ayrı istifâ olunamadığı gibi cihet-i vâhidden dolayı hakk-ı vâhid iki kişiden iddia dahi olunamaz.

1652 Madde: Nasıl ki mütekellim-i vâhidin dâvasında tenakuz bulunur ise vekil ve müvekkil ve vâris ve mûris gibi mütekellim-i vâhid hükmünde olan iki kimsenin kelâmlarında dahi tenakuz tahakkuk eder. Şöyle ki bir husus hakkında müvekkilden sebk eden dâvaya münâfi vekili bir dâva dermeyan etse sahih olmaz.

1653 Madde: Hasmın tasdikiyle tenakuz mürtefi olur. Meselâ bir kimse cihet-i karzdan olarak diğer kimseden şu kadar guruş alacak dâva ettikden sonra meblağ-ı mezburun cihet-i kefâletden olduğunu dâva edip de müddei aleyh dahi bunu tasdik eylese tenakuz mürtefi olur.