423

١٦٦٣ ماده Bu babda mu’teber ya’ni da’vanın istimâ’ına mâni’ olan mürûr-ı zaman ancak bilâ ‘uzr vâki’ olan mürûr-ı zamandır.
Yoksa müddeînin vasîsi bulunsun sağîr yâ mecnûn yâ ma’tûh olması yâhud müddet-i sefer olan âhar diyârda bulunması veyâhud hasmının mütegallibeden olması gibi a’zâr-ı şer’iyyeden biriyle mürûr eden zamâna i’tibâr olunmaz.
Binâenaleyh mürûr-ı zamânın mebde’i ‘uzrün zevâl ve indifâ’ı târîhinden i’tibâr olunur.
Meselâ bir kimsenin hâl-i sıgarında geçen zamâna i’tibâr olunmayıp mürûr-ı zaman ancak hadd-i bulûğa vâsıl olduğu târîhden mu’teberdir.
Kezâlik bir kimsenin mütegallibeden biriyle da’vâsı olup da hasmının tegallübü mümted olarak da’vâ edemediğinden mürûr-ı zaman bulunsa ol da’vânın istimâ’ına mâni’ olmaz.
Mürûr-ı zaman ancak tegallübün zevâli târîhinden mu’teberdir.

١٦٦٤ ماده Müddet-i sefer seyr-i mu’tedil ile üç günlük ya’ni on sekiz sâ’atlik mesâfedir.

١٦٦٥ ماده Beynlerinde müddet-i sefer olan iki belde sâkinlerinden birisi bir kaç senede bir kerre bir beldede birleşip yekdiğeriyle muhâkemeleri kâbil iken biribirinden bir şey da’vâ etmeyerek bu vechile mürûr-ı zaman bulunduktan sonra müddet-i mürûrdan mukaddem târîh ile birinin diğerinden da’vâsı istimâ’ olunmaz.

١٦٦٦ ماده Bir kimse bir husûsu huzûr-ı hâkimde diğer kimseden bir kaç senede bir kerre da’vâ edip ancak fasl-ı da’vâ edilmeyerek bu vechile on beş sene mürûr etse da’vânın istimâ’ına mâni’ olmaz.
Ammâ huzûr-ı hâkimde olmayan iddi’â ve mutâlebe mürûr-ı zamânı def’ edemez.
Binâenaleyh bir kimse bir husûsu meclis-i hâkimin gayrı yerlerde iddi’â ve mutâlebe ederek bu vechile mürûr-ı zaman bulunsa müddeînin da’vâsı istimâ’ olunmaz.

١٦٦٧ ماده Mürûr-ı zaman müddeî müddeâ-bihi iddi’âya salâhiyyet geldiği târîhden i’tibâr olunur.
Binâenaleyh deyn-i müecceli da’vâda mürûr-ı zaman ancak hulûl-i ecelden mu’teber olur. Zîrâ kable’l-hulûli’l-ecel müddeînin ol deyni da’vâ ve mutâlebeye salâhiyyeti yoktur.
Meselâ bir kimse diğer kimseden bundan on beş sene mukaddem semeni üç sene