⚠️

Deneysel Transliterasyon (Orijinal kaynaklara danışınız!)

  • Burada görülen çıktı, büyük dil modeli tarafından üretilmiş ve herhangi bir düzeltmeden geçirilmeden, birebir yansıtılmıştır.
  • Bu metnin hatalar ve eksikler içermesi olasıdır. Sadece referans ve ön izleme amaçlı kullanılmalıdır. Daima birincil kaynaklara başvurunuz.
  • Düstur metni Kongre Kütüphanesi adresinden alınmıştır. (Turkey, and Abdülhamid Ii Collection. Düstur. [Istanbul: Matbaa-i Amire Ankara: Başbakanlık Basımevi, 1863] Periodical. https://www.loc.gov/item/ne62000951/.)
Page 73
Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
59

Ve kezâ bir müddet isti’mâl ile bârgîr zebûn olub da kıymetine noksan gelse diğerin noksan-ı kıymetinden hissesini zâmin olur.

Amma müşterek hânede sâhiblerinden biri diğerinden izin almaksızın bir müddet sâkin olsa kendi mülkünde sâkin olmuş demek olur.

Bu cihetle müşâriküñ hissesi içün ücret vermesi lâzım olmaz ve kazârâ hâne muhterik olsa damân dahi lâzım gelmez.

1076 Madde
Müşterek arâziyi sâhiblerinden biri zirâat etmekle diğerinin âdet-i belde üzere hâsılâtdan sülüs yâ rub’ gibi bir hisse almağa salâhiyeti yokdur. Fakat zirâatiyle arza noksan gelmiş ise noksan-ı kıymetinden hissesini zirâat iden müşârikine tazmîn etdirebilür.

1077 Madde
Mâl-ı müştereki sâhiblerinden biri âhara îcâr ile ücretini ahz etdikde diğerinin hissesini aña red ve i’tâ eder.

1078 Madde
Hissedârlardan biri gâib olduğu sûretde eğer mevâdd-ı âtiyede beyân olunacağı vechle delâleten rızâsı bulunur ise hâzır olan kendi hissesi kadar mülk-i müşterekden intifâ’ edebilir.

1079 Madde
Hâzırın gâibe muzır olmayacak vechle mülk-i müşterekden intifâ’ına gâibin rızâsı var addolunur.

1080 Madde
Müsta’milin isti’mâliyle muhtelif olan mülk-i müşterekden intifâ’a gâibin delâleten rızâsı bulunamaz.
Binâenaleyh müşterek elbiseyi sâhiblerinden biri diğerin gıyâbında telebbüs edemez.
Ve kezâ birisi diğerinin gıyâbında beynlerinde müşterek olan bârgîre binemez.
Amma yük taşımak ve çift sürmek gibi müsta’milin ihtilâfiyle muhtelif olmayan işlerde hissesi kadar isti’mâl edebilir.
Nitekim müşâriklerden biri gâib oldukda diğeri beynlerinde bi’l-iştirâk ecîr olan hizmetkârı gün aşırı istihdâm edebilir.

1081 Madde
Hânede süknâ müsta’milin ihtilâfiyle muhtelif değildir.
Binâenaleyh münâsafeten müşterek olan hâne sâhiblerinden birisi gâib olsa diğeri altı ay sâkin olmak ve altı ay terk etmek gibi bir vechle intifâ’ edebilir.
Şu kadar ki dâiresi halkı galebelik ise müsta’milin isti’mâliyle muhtelif kabîlinden olur ve bunda gâibin delâleten rızâsı bulunmaz.