⚠️

Deneysel Transliterasyon (Orijinal kaynaklara danışınız!)

  • Burada görülen çıktı, büyük dil modeli tarafından üretilmiş ve herhangi bir düzeltmeden geçirilmeden, birebir yansıtılmıştır.
  • Bu metnin hatalar ve eksikler içermesi olasıdır. Sadece referans ve ön izleme amaçlı kullanılmalıdır. Daima birincil kaynaklara başvurunuz.
  • Düstur metni Kongre Kütüphanesi adresinden alınmıştır. (Turkey, and Abdülhamid Ii Collection. Düstur. [Istanbul: Matbaa-i Amire Ankara: Başbakanlık Basımevi, 1863] Periodical. https://www.loc.gov/item/ne62000951/.)
Page 75
Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
61

Tafsilât-ı sâbıka hâzırın hâkime müracaat etdiği takdirdedir. Ammâ hâkime müracaat etmedikde her halde öşür yâ harâc-ı arâzî zâyi‘ olmamak içün ol arâzînin tamâmını zirâat etmek üzere hâkim aña izin verir. Ve bu takdirce gâib geldikde noksân-ı arz da‘vâsı edemez.

1086 Mâdde Müşterek bâğ sâhiblerinden biri gâib oldukda diğeri bâğın üzerinde kâim olup meyve husûle geldikde kendi hissesini ahz ve istihlâk eder. Gâibin hissesini dahi satup semenini tevkîf edebilir. Fakat gâib geldikde muhayyerdir dilerse ol bey‘i mücîz olur ve mevkûf olan semeni alır ve dilerse mücîz olmayıp hissesini aña tazmîn ettirir.

1087 Mâdde Müşâriklerden birinin hissesi diğerinin yedinde vedîa hükmündedir. Binâen aleyh birisi hod be-hod mâl-ı müştereki âhara îdâ‘ edip de ol mâl telef olsa müşârikin hissesini dâmin olur. (790) mâddeye bak.

1088 Mâdde Hissedârlardan biri hissesini dilerse müşârikine satar ve dilerse müşârikinden izin almaksızın âhar kimesneye dahi satabilir. (215) mâddeye bak. Fakat fasl-ı evvelde beyân olunan halt ve ihtilât-ı emvâl sûretlerinde biri müşârikin izni olmadıkça mahlût yâ muhtalit olan mâl-ı müşterekdeki hissesini başka kimesneye satamaz.

1089 Mâdde Mevrûs olan arâzîde vereseden ba‘zısı müşterek olan tohumu diğerlerinin yâhud sagîr iseler vasîlerinin izniyle ekse hâsılâtı cümlesinin beyninde müşterek olur. Ve eğer içlerinden birisi kendi tohumunu ekse hâsılâtı ânındır. Fakat zirâatiyle terettüb eden noksân-ı arzdan sâir veresenin hissesini dâmin olur. (907) mâddeye bak.

1090 Mâdde Vereseden biri diğerlerinin izni olmaksızın kable'l-kısme terekeden bir mikdâr para ahz ve i‘mâl etse zararı kendisine âid olduğu gibi kâr etdiği sûretde dahi sâir verese andan hisse alamaz.