⚠️

Deneysel Transliterasyon (Orijinal kaynaklara danışınız!)

  • Burada görülen çıktı, büyük dil modeli tarafından üretilmiş ve herhangi bir düzeltmeden geçirilmeden, birebir yansıtılmıştır.
  • Bu metnin hatalar ve eksikler içermesi olasıdır. Sadece referans ve ön izleme amaçlı kullanılmalıdır. Daima birincil kaynaklara başvurunuz.
  • Düstur metni Kongre Kütüphanesi adresinden alınmıştır. (Turkey, and Abdülhamid Ii Collection. Düstur. [Istanbul: Matbaa-i Amire Ankara: Başbakanlık Basımevi, 1863] Periodical. https://www.loc.gov/item/ne62000951/.)
Page 81
Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
67

Fakat gâibin hissesi kendisine teslim olunmadıkça kısmet tamam olmaz
ve kable't-teslim gâibin hissesi telef olsa müşârikinin kabz eylemiş olduğu
hisse beynlerinde müşterek olur.

1118 Madde Kıyemiyâtda mübadele ciheti râcihdir.
Mübadele ise tarâzî yâhud hükm-i kâdî ile olabilir.
Binâenaleyh misliyâtdan olmayan a'yân-ı müşterekede müteşârik olanlardan birisi âharın
gıyâbında ve anın izni olmaksızın kendi hissesini ahz edemez.

1119 Madde Mekîlât ve mevzûnât ile cevz ve yumurta gibi adediyyât-ı mütekâribe
hep misliyâtdır.
Fakat el işi olan evânî gibi ihtilâf-ı san'at hasebiyle muhtelif ve mütefâvit
olan mevzûnât kıyemîdir.
Ve bir de arpa ile karışık buğday gibi hilâf-ı cins ile yekdiğerinden temyîz ve tefrîk
olunamayacak sûretde mahlût olan mislî kıyemiyâtdandır.
Zer'iyât dahi kıyemîdir.
Fakat bir cins çuha ve fabrika ma'mûlâtı olan bezler gibi efrâdı beyninde tefâvüt
olmayıp da zirâ'ı şu kadar guruşa deyu satılan zer'iyât mislidir.
Hayvânât ile kavun ve karpuz gibi efrâdı beyninde kıymetçe tefâvüt bulunan adediyyât-ı
mütefâvite kıyemiyâtdandır.
Yazma kitablar kıyemî ve basma kitablar mislidir.

1120 Madde Kısmet-i cem' ile kısmet-i tefrîkden her biri iki nev'e taksîm olunur.
Nev'-i evvel kısmet-i rızâ ve nev'-i sânî kısmet-i kazâdır.

1121 Madde Kısmet-i rızâ mütekâsimînin ya'ni mülk-i müşterek sâhiblerinin
rızâlarıyle icrâ olunan kısmetdir ki bi't-terâzî beynlerinde taksîm ederler yâhud
cümlesinin rızâlarıyle hâkim taksîm eyler.

1122 Madde Kısmet-i kazâ maksûmun leh olanlardan ya'ni mülk-i müşterek sâhiblerinden
ba'zısının talebi üzerine kâdının cebren ve hükmen taksimidir.

Fasl-ı Sânî
( Şerâit-i kısmet beyanındadır )

1123 Madde Maksûmun ayn olması şartdır.