81

Bâb-ı Sâlis

( Hîtân ve cîrâna müteallik mesâil beyânında olub dört faslı hâvîdir )

Fasl-ı Evvel

( Ahkâm-ı emlâke dâir ba‘zı kavâid beyânındadır )

1192 Mâdde Her kes mülkünde keyfe mâ yeşâ tasarruf eder. Fakat başkasının hakkı ta‘alluk ederse mâliki mülkünde istiklâl üzere tasarrufdan men‘ eder.
Meselâ fevkânîsi birinin ve tahtânîsi dîgerin mülkü olan ebniyede fevkânî sâhibinin tahtânîde hakk-ı karârı ve tahtânî sâhibinin fevkânîde hakk-ı sakfı ya‘nî güneşden ve yağmurdan tesettür ve tahaffuz hakkı olmağla birisi dîgerinin izni olmadıkça ana muzır olabilecek bir şey yapamaz ve kendi binâsını yıkamaz.

1193 Mâdde Fevkânî ile tahtânînin zokak kapusu bir olduğu hâlde ikisinin sâhibleri ol kapuyu müştereken isti‘mâl ederler. Ehadehümâ âharı duhûl ve hurûcdan men‘ edemez.

1194 Mâdde Kim ki bir yere mâlik olursa mâ-fevkine ve mâ-tahtına dahi mâlik olur. Ya‘nî mülkü olan arsada istediği ebniyeyi yapmak ve dilediği kadar çıkmak ve zemîni hafr ile mahzen yapmak ve dilediği kadar derin kuyu kazmak gibi tasarrufâta muktedir olur.

1195 Mâdde Kimesne hânesinde ihdâs eylediği odasının saçağını komşusunun hânesi üzerine uzadamaz. Uzadırsa ol hâne üzerine gelen mikdârı kat‘ olunur.

1196 Mâdde Bir kimesnenin bâğçesindeki ağacın dalları komşusunun hânesi yâhûd bâğçesi üzerine uzamış olsa ol dalları bağlayub da gerü çekdirmek yâhûd kesdirmek ile kendi havâsını tefrîğ etdirmeğe komşusunun salâhiyeti vardır. Ammâ ağacın gölgesi komşusunun bâğçesindeki mezrû‘âta muzırdır deyu ağaç kesilemez.

1197 Mâdde Hîç kimesne mülkünde tasarrufdan men‘ olunamaz meğer ki âhara zarar-ı fâhişi ola.