97

Fasl-ı Sâbi‘

( Ahkâm-ı sayda dâir olan mesâil beyanındadır )

1292 Madde Gerek mızrak ve tüfek gibi âlât-ı câriha ile ve gerek ağ ve tuzak gibi şeylerle ve gerek muallim kelb gibi azılı hayvanlar ve muallim doğan gibi yırtıcı kuşlar ile av tutmak câizdir.

1293 Madde Sayd ya‘ni av insandan mütevahhiş olan yabanı hayvandır.

1294 Madde Hayvanât-ı ehliye sayd olunmadığı gibi insan ile me’nûs olan yabanı hayvanlar dahi sayd olunmaz.
Binâen alâ zâlik emsâli delâletiyle yabanı olmadığı ma‘lûm olan güvercin yâhud ayağında zil olan doğan ve boynunda tasma bulunan geyik tutulsa lukata kabîlinden olup sâhibi zuhûrunda vermek üzere tutan kimsenin anı i‘lân etmesi lâzım gelir.

1295 Madde Saydın insandan mümteni‘ olması ya‘ni ayaklarıyla yâhud kanadlarıyla savuşup kurtulabilecek hâlde bulunması lâzımdır.
Kaçıp kurtulamayacak hâle dûçâr olsa meselâ bir geyik bir kuyuya düşse hâl-i saydiyetten çıkmış olur.

1296 Madde Kim ki bir avı hâl-i saydiyetten çıkarırsa anı tutmuş olur.

1297 Madde Av tutanındır.
Meselâ bir kimse bir ava atıp da anı kaçıp kurtulamayacak sûrette cerh eylese aña mâlik olur.
Amma hafifçe ya‘ni kaçıp kurtulabilecek sûrette cerh etmekle aña mâlik olmayıp dîger kimesne anı vurmakla yâhud dîger sûretle tutsa aña mâlik olur.
Ve kezâ bir kimse bir avı vurup düşürdükten sonra ol av kalkıp da kaçarken dîger kimesne anı ahz ile istimlâk edebilir.

1298 Madde İki sayyâdın kurşunları birden bir ava isâbet eylese ol av ikisi beyninde münâsafeten müşterek olur.

1299 Madde İki kimse kelb-i muallimlerin salıverip de ikisi bir ava isâbet etse ol av sâhibleri beyninde kezâlik müşterek olur.
Ve eğer her biri birer av tutsa her birinin tuttuğu av sâhibinin olur.